РусҚаз

Санның стандарт түрі

Математика · 8-сынып · Бүтін көрсеткішті дәреже · Сабақ 3 / 4

Интерактивті сабақты ашу ›Өз қолыңмен тәжірибе, дауыспен дәріс, ЖИ-тәлімгер және тест. Тегін.

Бұл не?

Сабақтың тақырыбы — «Санның стандарт түрі». Талдап көрейік. Шексіз нөлдерге батып кетпей, алыстағы галактиканың диаметрін немесе сабын көпіршігі қабырғасының қалыңдығын жазу керек деп елестет. Санның стандарт түрі — ақыл жетпейтін алыптар мен кішкентай микроәлемдерді ықшам сығатын ыңғайлы «ғылыми орам». Санды үтірдің алдында бір ғана нөлге тең емес цифр қалатындай етіп жазады, ал бүкіл орасан зор масштаб онның дәрежесіне жасырынады.

Санның стандарт түрі — Бұл не?

Бұл не үшін керек?

Заманауи ғарыш аппараттары, кванттық датчиктер мен электроника чиптері нанометрдің бір бөлігінен миллиардтаған жарық жылына дейінгі шамалармен жұмыс істейді. Жасанды интеллект миллиондаған нөлі бар деректер жиымдарын лезде көбейте алады, бірақ міндет қою, роботтарға арналған датчиктерді жобалау және есептеулердің физикалық тұрғыдан қисынды екенін қатесіз тексеру — адамның ісі. Шамалардың ретін түсіну инженерге жүйелік ақаудың қай жерде жатқанын және нақты әлемдегі құбылыстардың масштабтары салыстырмалы ма екенін бірден көруге мүмкіндік береді.

Санның стандарт түрі — Бұл не үшін керек?

Бұл қалай жұмыс істейді?

Әдістің бүкіл мәні ондық үтірдің алдындағы бір мәнді цифр ережесіне келіп тіреледі. Бастапқы мәндегі үтірді оның сол жағында бірден тоғызға дейінгі дәл бір цифр қалатындай етіп жылжытамыз. Үтірдің әр қадамын қатаң санаймыз: солға жылжу алып сандар үшін онның оң дәрежесін береді, ал оңға жылжу ергежейлі сандар үшін теріс дәрежені береді.

Санның стандарт түрі — Бұл қалай жұмыс істейді?

Аздап тарих

Біздің заманымызға дейінгі үшінші ғасырда ежелгі грек ғалымы Архимед «Псаммит», немесе «Құм түйірлерін санау» деген еңбегінде бүкіл Ғаламды неше құм түйірі толтырар еді деп санауды батыл мақсат етіп қойды. Бұл есепке ежелгі қарапайым санау жүйесі жетпеді, сондықтан Архимед тарихта тұңғыш рет сандардың кластары мен разрядтары жүйесін ойлап тауып, калькуляторлар ойлап табылмай тұрып-ақ қазіргі дәрежелік жазудың негізін қалады.

Санның стандарт түрі — Аздап тарих

Формула: санның стандарт түрі

Кез келген оң сан а шамасын онның эн-інші дәрежесіне көбейткен көбейтінді ретінде беріледі. А коэффициентін мантисса деп атайды, және қатаң ереже бойынша ол бірден кем болмауы, бірақ ондан қатаң кіші болуы керек. Эн дәреже көрсеткішін санның реті деп атайды, және бұл міндетті түрде оң немесе теріс бүтін сан. Егер рет бірге артса, санның өзі дәл он есе өседі. Оң рет шексіз ғарыштық қашықтықтарды көрсетеді, ал теріс рет бізді атомдар мен микробөлшектер әлеміне алып кетеді.

  • N = a · 10ⁿ, 1 ≤ a < 10, n ∈ ℤN — бастапқы сан, —
    a — мантисса (коэффициент), —
    n — санның реті, —

Практикада не істейміз?

Ал енді практикалық тапсырманы орындап көрейік. Алдыңда экранда онның минус оныншы дәрежесінен онның жиырма жетінші дәрежесіне дейінгі метр масштабтарының логарифмдік шкаласы тұр, қазір онда адам мен смартфон бейнеленген бір метр масштабы көрсетілген. Сенің міндетің — шкаланы зерттеп, солға қарай микроәлемге және оңға қарай ғарыш нысандарына жылжып, төрт жасырын нысананы табу: сутегі атомын, тұмау вирусын, Жердің диаметрін және Құс жолын. Табылған нысандардың жанындағы сұрақ белгісі бар карточкаларды басып, стандарт түрдегі дұрыс жазуды таңда. Дәреженің алдындағы сан міндетті түрде бір мен онның аралығында жатуына, ал көрсеткіш шкаланың бөлігіне дәл сәйкес келуіне назар аудар. Бірдеңе түсініксіз болып қалса — ештеңе етпейді, менен кез келген нәрсені сұра, жауап беремін. Уайымдама.

Тәжірибедегі тапсырма

Шкаладан атомды, тұмау вирусын, Жерді және Құс жолын тауып, олардың өлшемін стандарт түрде жазыңыз: «?» белгісі бар нысанды басып, дұрыс жазбаны таңдаңыз.
Интерактивті сабақты ашу ›Өз қолыңмен тәжірибе, дауыспен дәріс, ЖИ-тәлімгер және тест. Тегін.

Тақырып сабақтары: Бүтін көрсеткішті дәреже

  1. Нөлдік және теріс дәреже
  2. Дәреже қасиеттері
  3. Санның стандарт түрі
  4. Стандарт түрде есептеу