РусҚаз

Термохимиялық теңдеулер

Химия · 9-сынып · Реакцияның жылу эффектісі · Сабақ 2 / 4

Интерактивті сабақты ашу ›Өз қолыңмен тәжірибе, дауыспен дәріс, ЖИ-тәлімгер және тест. Тегін.

Бұл не?

Сабақтың тақырыбы — «Термохимиялық теңдеулер». Талдап көрейік. Ұн мен қанттың грамдарының жанына пісіру кезінде пештің қаншалықты қызатыны жазылған аспаздық рецептті елестет. Термохимиялық теңдеу — дәл осындай, химиялық реакцияның толық рецепті, онда заттардың формулаларының жанында процесте қанша жылу бөлінетіні немесе сіңірілетіні адал көрсетілген. Шын мәнінде, бұл атомдардың көзге көрінбейтін әлемі мен сезілетін жылу немесе суық арасындағы көпір.

Термохимиялық теңдеулер — Бұл не?

Бұл не үшін керек?

Реакциялардың жылуын есептеу SpaceX сияқты компаниялар үшін зымыран отынын жасағанда, аса қуатты аккумуляторларды әзірлегенде және жасанды интеллект оқытылатын серверлердің салқындату жүйелерін жобалағанда аса маңызды. Алдағы онжылдықтарда нейрожелілер күнделікті есептеулер мен формулаларды іріктеуді өз мойнына алады, бірақ оларды тексеру және қауіпсіз энергетикалық қондырғылар жасау адамның үлесіне тиеді. Жылу эффектісін түсінбесе, нақты реактор немесе электромобиль батареясы қызып кетуден жай ғана балқып кетуі мүмкін. Алгоритмдерге міндет қоятын және нәтижені физикалық әлемде бақылайтын — физикалық химияны терең түсінетін инженер.

Термохимиялық теңдеулер — Бұл не үшін керек?

Бұл қалай жұмыс істейді?

Кез келген молекулада атомдарды химиялық байланыстар қатты тартылған серіппелер сияқты бірге ұстап тұрады. Бастапқы заттардағы ескі байланыстарды бұзу үшін күш жұмсап, энергия айдау керек, ал өнімдердің жаңа байланыстары түзілгенде энергия сыртқа шығарылады. Егер жаңа молекулаларды жасау кезінде бөлінген жылу ескілерін үзуге кеткеннен айтарлықтай көп болса, қоспа қызып, айналаға қызу береді. Ал егер энергия аз бөлінсе, реакция қоршаған ортадан жылуды құныға алады, және қолдағы сынауық лезде суып кетеді.

Термохимиялық теңдеулер — Бұл қалай жұмыс істейді?

Аздап тарих

Термохимияның негізін он тоғызыншы ғасырдың ортасында ғалым Герман Гесс қалады. Зертханада тұздар мен қышқылдардың ерітінділерімен жұмыс істей отырып, ол таңғаларлық заңдылықты байқады: реакция бірден бір қадамда жүрсе де, аралық сатылар тізбегі арқылы жүрсе де, бөлінген жылудың жалпы мөлшері әрқашан бірдей болады. Бұл кемеңгер бақылау табиғаттың іргелі заңына айналып, ең күрделі, тіпті қауіпті химиялық жарылыстардың жылуын өмірге қауіп төндірмей есептеуге мүмкіндік берді.

Термохимиялық теңдеулер — Аздап тарих

Формула: зат мөлшері

Заттың нақты үлесі қанша жылу беретінін білу үшін алдымен онда қанша молекула бар екенін түсіну, яғни зат мөлшерін табу керек. Ол үшін алынған заттың массасын оның молярлық массасына бөлеміз. Эн әрпі мольмен берілген зат мөлшерін білдіреді, кіші эм — граммен берілген масса, ал үлкен эм — Менделеев кестесінен алынатын, грамм бөлу мольмен берілген молярлық масса. Бұл байланыс былай естіледі: эн тең кіші эм бөлу үлкен эм. Егер заттың екі есе көп грамын алсаң, мольдер саны да дәл екі есе өседі.

  • n = m / Mn — зат мөлшері, моль
    m — зат массасы, г
    M — молярлық масса, г/моль

Формула: бөлінген жылу

Реакция теңдеуіндегі жылу эффектісі әрқашан коэффициенттермен көрсетілген мольдердің қатаң белгілі санына жазылады. Нақты бөлінген жылуды есептеу үшін табылған зат мөлшерін теңдеудегі кестелік жылу эффектісіне көбейту керек. Формула былай естіледі: ку тең эн көбейту ку нөл. Мұнда ку — килоджоульмен берілген жалпы бөлінген жылу, эн — мольмен берілген зат мөлшері, ал ку нөл — реакция теңдеуі бойынша бір мольге келетін жылу эффектісі. Пеште газдың неғұрлым көп молі жанса, бөлмені соғұрлым көп килоджоуль жылытады.

  • Q = n · Q₀Q — бөлінген жылу, кДж
    n — зат мөлшері, моль
    Q₀ — теңдеу бойынша 1 мольге келетін жылу эффектісі, кДж/моль

Практикада не істейміз?

Ал енді практикалық тапсырманы орындап көрейік. Қазір экранда алдыңда бірінші есеп және жауап нұсқалары жазылған тақтайшалар: метан жанғанда қанша жылу бөлінетінін анықтау керек. Таразыда массасы отыз екі грамм газ үлесі жатыр, ал сәл жоғарыда термохимиялық теңдеу жазылған, онда бір моль метан жанғанда сегіз жүз тоқсан килоджоуль бөлінеді. Алдымен метанның зат мөлшерін тап: таразыдағы массаны оның молярлық массасына бөл. Содан кейін алынған мольдер санын теңдеудегі метанның алдындағы коэффициентпен салыстырып, жылу эффектісін осы айырмашылыққа көбейт. Килоджоульдер саны жазылған дұрыс тақтайшаны таңда. Егер бірдеңе түсініксіз болып қалса — ештеңе етпейді, менен кез келген нәрсені сұра, мен жауап беремін. Уайымдама.

Тәжірибедегі тапсырма

Термохимиялық теңдеулер бойынша үш есеп шығарыңыз: тақтайшалардан дұрыс жауапты таңдаңыз.
Интерактивті сабақты ашу ›Өз қолыңмен тәжірибе, дауыспен дәріс, ЖИ-тәлімгер және тест. Тегін.

Тақырып сабақтары: Реакцияның жылу эффектісі

  1. Экзо- және эндотермиялық реакциялар
  2. Термохимиялық теңдеулер
  3. Байланыс энергиясы
  4. Отын және энергия