Бұл не?
Сабақтың тақырыбы — «Этикалық хакинг: рұқсатпен тестілеу». Талдап көрейік. Банк иесі құлып маманын жалдап, оған қоймаға кіріп көріп, әлсіз жерлерін айтып беруді тапсырды деп елестет. Этикалық хакер, немесе пентестер, бағдарламалардағы саңылауларды зиянкес сияқты іздейді, бірақ иесінің жазбаша рұқсатымен және оларды түзету үшін. Қылмыскерден басты айырмашылығы — рұқсат, адалдық және есепті тек иесіне беру.
Бұл не үшін керек?
Бүгін сайттар мен қосымшалар арқылы ақша, медициналық деректер, электр станциялары мен роботтарды басқару өтеді, және бір саңылау миллиондарға түсуі мүмкін. Гугл, Майкрософт және Эппл сияқты ірі компаниялар табылған осалдықтар үшін зерттеушілерге сыйақы төлейді. Жасанды интеллект кодты сканерлеуге көмектесіп жүр, бірақ нақты не қауіпті екенін түсіну, табылған нәрсені нақты жүйеде тексеру, заңды сақтау және иесіне бәрін қалай түзету керегін түсіндіру — адамның ісі. Этикалық хакерлер құнды деректер бар жердің бәрінде керек.
Бұл қалай жұмыс істейді?
Алдымен шарт жасалады, онда тексерудің шекаралары жазылады: нені ұстауға болады, нені болмайды. Одан кейін барлау — сайттың неден тұратынын зерттейді, содан соң осалдықтарды іздейді, иесіне есеп жазады, ал түзетілгеннен кейін тағы бір рет тексереді. Сайттардағы жиі кездесетін саңылаулар: кіру әрекеттеріне шектеу жоқ, «админ-админ» сияқты әдепкі пароль, мекенжайдағы нөмірді жай ғана ауыстыру арқылы біреудің деректеріне қол жеткізу және белгілі саңылаулары бар бағдарламалардың ескірген нұсқалары. Табылғанды жарияламайды және пайда табу үшін қолданбайды — саңылау туралы иесіне хабарлап, оны жабуға уақыт береді, мұны жауапты ашу деп атайды.
Аздап тарих
Мың тоғыз жүз тоқсан бесінші жылы алғашқы танымал браузерлердің бірін жасаған Нетскейп компаниясы өз бағдарламасынан қате тауып, бұл туралы компанияға хабарлағандарға ақшалай сыйақы жариялады. Бұл осалдықтарды сыйақы үшін іздеудің алғашқы бағдарламаларының бірі болды. Бүгін мұндай бағдарламалар көптеген компанияда бар, және адал зерттеушілер интернетті қауіпсіздеу етуге көмектесіп, олардан табыс табады.
Практикада не істейміз?
Ал енді практикалық тапсырманы орындап көрейік. Алдыңда «Электрондық күнделік» оқу стенді тұр, және ең алдымен иесінің рұқсатын алу керек — онсыз бірде-бір тексеру болмайды, әйтпесе бұл заң бұзушылық болады. Содан кейін бетте көріп тұрғаныңды зертте: ай-ди параметрі бар мекенжай жолын, кіру формасын, әкімші панеліне сілтемені және төменгі жақтағы сервер нұсқасы туралы жолды. Осы орындардың әрқайсысында зиянкес нені тексерер еді деп өзіңнен сұра да, төрт осалдықтың бәрін тап. Бәрі табылғанда есепті иесіне жібер — тек соған ғана, ешқандай жариялаусыз. Бірдеңе түсініксіз болып қалса — ештеңе етпейді, менен кез келген нәрсені сұра, жауап беремін. Уайымдама.