Бұл не?
Сабақтың тақырыбы — «Жариялау: сайт интернетте». Талдап көрейік. Сен тамаша кітап жазып, оны үстеліңнің тартпасына салып қойдың деп елестет: қолжазба үйде жатқанда, әлемде ешкім оны оқи алмайды. Сайтты жариялау бұл кітапты планетаның кез келген тұрғынына ашық, тәулік бойы жұмыс істейтін үлкен кітапханаға жіберуге ұқсайды. Сен файлдарды өз компьютеріңнен серверге көшіріп, жобаға оңай жетуге болатын түсінікті мекенжай бересің.
Бұл не үшін керек?
Он жылдан кейін жасанды интеллект бағдарламалық код пен веб-беттердің дизайнын санаулы секундтарда жасай алатын болады, бірақ нақты желілік инфрақұрылым адамның ісі болып қала береді. Бұлттық есептеулерге арналған дата-орталықтар, жүргізушісіз көлік, телемедицина және әлемдік технологиялық компаниялардың сервистері деректердің сенімді маршрутталуына, қосылыстардың қорғалуына және серверлердің бапталуына тәуелді. Желілердің құрылысын, мекенжайлардың бөлінуін және шифрлау хаттамаларын түсінетін инженер ақылды жүйелерге міндет қойып, сервистердің тұрақтылығына кепілдік береді. Желілік хаттамаларды терең түсінетін маман ғана жобаларды шабуылдардан қорғап, нақты әлемде үзіліссіз жұмысты баптай алады.
Бұл қалай жұмыс істейді?
Хостинг сервері — ешқашан өшпейтін және ғаламдық желіде тұрақты мекенжайы бар компьютер. Домендік атаулар қызметі интернеттің телефон кітапшасы сияқты жұмыс істейді: ол арнайы жазбаның көмегімен сайттың есте қаларлық атауын сервердің нақты сандық мекенжайымен байланыстырады. Пайдаланушы браузер жолына мекенжайды енгізгенде, сервер беттің бастапқы файлын тауып, оны расталған сертификаты бар шифрланған арна арқылы қауіпсіз жібереді.
Аздап тарих
Тарихтағы ең алғашқы веб-сайтты британдық ғалым Тим Бернерс-Ли бір мың тоғыз жүз тоқсан бірінші жылы ЦЕРН еуропалық ядролық зерттеулер орталығында жасады. Бұл сайттың сервері ретінде оның жеке жұмыс компьютері қызмет етті, ғалым оған тіпті қолмен жазылған ескерту жазбасын жапсырып қойды: «Бұл компьютер — сервер. Өшірмеңіз!». Сол алғашқы бетте Бүкіләлемдік өрмек жобасының өзі туралы және құжаттарды жариялау үшін өз серверіңді қалай баптау керектігі туралы айтылды.
Практикада не істейміз?
Ал енді практикалық тапсырманы орындап көрейік. Қазір экраныңда жариялау сызбасы көрініп тұр: файлдар ноутбукта жатыр, ал сервер бос. Саған файлдарды хостинг серверіне жүктеп, кофеханаға бос доменді таңдап, А типті жазбаны сервер мекенжайына бағыттап, қауіпсіз хаттама бойынша шифрлауды іске қосу керек. Сервердегі файлдардан бастап доменге, А жазбасына және қорғалған хаттамаға дейінгі тізбекте нақты не жетіспейтінін және жергілікті желінің және үй компьютерінің мекенжайлары интернеттегі сайт үшін неге жарамайтынын ойлан. Содан кейін дайын сайтты телефоннан ашып, бәрі қатесіз жүктелгеніне көз жеткіз. Бірдеңе түсініксіз болып қалса — ештеңе етпейді, менен кез келген нәрсені сұра, жауап беремін. Уайымдама.